Szukając sposobu na upał w mieszkaniu z dużymi przeszkleniami, nie musisz wybierać między ciemnym wnętrzem a wysoką temperaturą. Folie spektralnie selektywne pozwalają ograniczyć nagrzewanie pomieszczeń, skutecznie blokując promieniowanie podczerwone bez efektu lustra i bez straty naturalnego światła. Z artykułu dowiesz się, czym to rozwiązanie różni się od tradycyjnych powłok przeciwsłonecznych oraz na jakie parametry zwrócić uwagę przy wyborze odpowiedniego produktu.
Mieszkanie z dużym przeszkleniem od południa w sierpniu zachowuje się jak szklarnia. Rolety zewnętrzne pomagają, ale kosztem widoku i światła - opuszczone o jedenastej wracają w górę po zachodzie słońca. Klimatyzacja radzi sobie z temperaturą, tylko walczy z ciepłem, które już weszło do środka i przez cały dzień będzie wchodzić dalej.
Trzecia droga polega na zatrzymaniu energii na szybie. I tu zaczyna się problem, bo pod hasłem „folia na okna“ sprzedaje się materiały o zupełnie różnym działaniu, cenie i skutkach wizualnych.
Czym różnią się folie przeciwsłoneczne: lustrzane, selektywne, ceramiczne i matowe?
Warto rozróżnić typy, zanim padnie decyzja o zakupie. Wśród folii przeciwsłonecznych na okna funkcjonują cztery grupy.
Lustrzane mają warstwę metaliczną i odbijają najwięcej energii, ale z zewnątrz zamieniają okno w zwierciadło, a w nocy - przy zapalonym świetle - efekt odwraca się i lustro pojawia się wewnątrz. Najtańsze i najbardziej skuteczne termicznie.
Matowe i mrożone służą do prywatności, nie do chłodzenia. Redukcja ciepła jest przy nich efektem ubocznym.
Ceramiczne nie zawierają metalu, dają dobry stosunek ceny do skuteczności, ale zwykle wyraźnie przyciemniają szybę.
Spektralnie selektywne to najdroższa grupa. Ich zadanie polega na rozdzieleniu widma: przepuścić światło widzialne, odrzucić podczerwień odpowiadającą za nagrzewanie. Stąd nazwa.
Co oznaczają VLT i TSER, czyli jak czytać parametry folii?
Parametry folii opisuje kilka skrótów i tylko dwa z nich są istotne przy wyborze.
VLT (visible light transmission) to procent światła dziennego, które przechodzi przez szybę z folią. TSER (total solar energy rejected) to całkowita ilość odrzuconej energii słonecznej. Osobno podaje się odrzucanie podczerwieni i blokowanie UV.
Konkretny przykład z karty technicznej 3M Prestige 70 Exterior: VLT 70%, TSER 52%, odrzucanie podczerwieni 97%, blokowanie UV 99,9%. Czyli szyba nadal przepuszcza siedem dziesiątych światła, a mimo tego zatrzymuje ponad połowę energii słonecznej. Odbicie światła na zewnątrz wynosi 7% - mniej niż samo szkło, które daje około 8%.
Czy folia selektywna zmienia wygląd okna z zewnątrz?
Ta ostatnia liczba jest ważniejsza, niż się wydaje. Oznacza, że okno z folią selektywną na okna nie wygląda z ulicy inaczej niż okno bez folii. W budynkach objętych nadzorem konserwatorskim, w kamienicach i tam, gdzie wspólnota nie dopuszcza zmiany wyglądu elewacji, jest to jedyna wersja, która przechodzi. Przy foliach lustrzanych rozmowa ze wspólnotą kończy się zwykle odmową, jeśli sąsiedzi nie zamierzają zrobić tego samego.
Jest jeszcze skutek uboczny braku metalu: folie tego typu nie korodują w powietrzu nadmorskim i nie tłumią sygnału telefonii ani GPS. Przy foliach metalizowanych na dużych przeszkleniach ten drugi problem bywa realny.
Czego folia spektralnie selektywna nie zrobi?
Redukcja olśnienia w Prestige 70 wynosi 21%. To niewiele. Jeśli problemem jest słońce świecące w monitor albo w telewizor, folia selektywna o wysokim VLT tego nie naprawi - trzeba sięgnąć po wersję ciemniejszą, roletę wewnętrzną albo zasłonę.
Druga rzecz: folia działa cały rok. Zimą darmowe zyski cieplne od słońca też zostaną odrzucone w tej samej proporcji. W przeszklonym pomieszczeniu ogrzewanym pompą ciepła warto to policzyć, zwłaszcza przy oknach południowych, które w styczniu dogrzewają wnętrze.
Folia wewnątrz czy na zewnątrz szyby - co wybrać?
Wersje oznaczane EX lub Exterior montuje się po zewnętrznej stronie szyby. Przechwytują energię, zanim wejdzie ona w pakiet szybowy, więc są skuteczniejsze termicznie i zmniejszają naprężenia w szkle. Płacą za to trwałością - warstwa ochronna znosi deszcz i wiatr, ale materiał zewnętrzny zużywa się szybciej niż wewnętrzny i przy oknach na wysokości wymaga dostępu z podnośnika lub technik alpinistycznych.
Montaż wewnętrzny jest tańszy i łatwiejszy, ale ciepło zostaje wtedy uwięzione w szybie. Na szkle hartowanym nie ma to znaczenia; na starym oknie z szybą zwykłą, częściowo zacienioną, ryzyko pęknięcia termicznego rośnie i decyzję lepiej skonsultować z wykonawcą.
Jaką folię przeciwsłoneczną na poliwęglan i świetliki dachowe?
Ogrody zimowe, zadaszenia tarasów i świetliki dachowe z poliwęglanu nagrzewają się bardziej niż okna pionowe, bo słońce pada na nie prostopadle w najgorszych godzinach. Standardowa folia okienna nie jest tu dobrym wyborem - poliwęglan pracuje termicznie i ma inną energię powierzchniową, więc potrzebne są folie przeciwsłoneczne na poliwęglan z dobranym klejem. Naklejenie zwykłej folii na komorowy poliwęglan kończy się zwykle odchodzącymi krawędziami po pierwszym sezonie.
Ile kosztuje folia selektywna na okna?
Sam materiał w klasie selektywnej kosztuje około 330-400 zł za metr kwadratowy, do czego dochodzi robocizna - przy montażu zewnętrznym na wysokości bywa ona porównywalna z ceną folii. Dla dwóch dużych przeszkleń tarasowych trzeba więc liczyć się z kwotą rzędu kilku tysięcy złotych.
To istotnie więcej niż folia lustrzana i wciąż mniej niż wymiana okien na szyby z powłoką selektywną, która przy tej samej powierzchni oznacza wydatek kilkukrotnie większy plus ingerencję w mury. Folia jest rozwiązaniem dla istniejącego przeszklenia, którego nikt nie zamierza wymieniać w ciągu najbliższych dziesięciu lat.
Kiedy folia przeciwsłoneczna nie ma sensu?
Jeśli okna są zacienione przez drzewo lub sąsiedni budynek w najgorętszych godzinach, folia niewiele zmieni. Jeśli szyby są nieszczelne, a ramy do wymiany, sensowniej wymienić całe okno i od razu zamówić pakiet z powłoką niskoemisyjną. I jeśli przeszklenie jest niewielkie, a problem dotyczy jednego pomieszczenia przez dwa tygodnie w roku - klimatyzator przenośny wyjdzie taniej.
Folia selektywna ma sens tam, gdzie przeszklenie jest duże, orientacja południowa lub zachodnia, a wygląd budynku nie może się zmienić.
